Osho - Luận về
Cuộc đời
Thiền định Mỗi
tuần - Tuần 2. Tâm hồn
khắt khe
Ngày
8 Tháng Giêng
Không phán xét
Khi bạn phán xét, sự phân chia xuất hiện.
Có thể lúc bạn đang trò chuyện
với một người bạn thì đột nhiên bạn cảm thấy muốn câm lặng. Bạn muốn ngưng cuộc
trò chuyện ngay ở giữa câu nói. Bạn nên ngừng lại ngay ở đó (thậm chí không nói
hết câu nói dở dang) vì điều đó sẽ đi ngược với lẽ tự nhiên.
Nhưng có thể bạn cảm thấy bối rối
về những gì người khác suy nghĩ về bạn nếu bạn đột nhiên ngừng nói như thế. Nếu
bạn đột nhiên im lặng họ sẽ không hiểu, bạn tìm cách nói hết câu nói. Bạn giả vờ
như mình đang rất quan tâm đến vấn đề, cuối cùng bạn rút lui khỏi câu chuyện.
Việc đó chỉ khiến bạn tốn thời gian, bạn không cần phải làm thế. Bạn hãy nói rằng
bạn đột nhiên quên bẵng đi vấn đề đang nói. Bạn có thể xin lỗi người đối diện
và im lặng.
Có thể lúc đầu mọi người cảm thấy
khó chịu về thái độ của bạn nhưng họ sẽ dần dần thông cảm. Đừng tự phán xét
mình, tự cho rằng việc cắt ngang câu chuyện như thế là điều không tốt. Mọi việc
đều tốt! Khi bạn chấp nhận mọi việc theo đúng sự thật về nó, mọi việc đều trở
nên tốt.
Ngày
9 Tháng Giêng
Kẻ cướp thực sự
Chẳng có gì đáng lo sợ vì chúng ta chẳng có
gì để mất. Tất cả những gì người khác có thể cướp đi từ bạn đều chẳng đáng giá
gì. Tại sao bạn phải lo sợ, hoài nghi, do dự?
Đây chính là những kẻ cướp thực
sự: sự do dự, sự hoài nghi, sự lo sợ. Chúng hủy hoại sự vui tươi của bạn. Khi bạn
còn ở trên trái đất, bạn hãy nâng niu trái đất này. Khi bạn còn tồn tại trong
khoảnh khắc này, bạn hãy sống cho hiện tại. Lo sợ làm chúng ta không nhận thấy
được vẻ đẹp của cuộc sống này. Lo sợ làm chúng ta không thể yêu thương, ngay cả
khi chúng ta yêu thương thì tình yêu của chúng ta cũng chỉ là miễn cưỡng, nửa vời,
không thanh khiết. Chúng ta luôn bị đè nặng bởi những lo sợ. Lo sợ làm chúng ta
không thể phát triển được tình bạn. Lo sợ làm chúng ta không thể cầu nguyện một
cách toàn tâm.
Hãy lưu tâm nhưng đừng quá cẩn
thận. Ranh giới giữa sự lưu tâm và sự cẩn thận thường khó thấy. Sự lưu tâm của chúng
ta không bắt nguồn từ những lo sợ. Nhưng sự cẩn thận của chúng ta lại bắt nguồn
từ những lo sợ. Người ta cẩn thận để không bị sai lạc, nhưng người ta sẽ chẳng
đi xa được. Chính sự lo sợ không cho phép bạn khám phá một đời sống, một sinh lự,
một hướng đi, một vùng đất mới. Bạn luôn bước đi trên con đường cũ. Ngày lại
ngày, bạn tiến rồi lại lui như một con tàu cũ kỹ!
Ngày
10 Tháng Giêng
Tâm hồn khắt khe
Tôi không có ý nói rằng một thái độ khắt
khe là điều nguy hại. Nếu bạn làm việc trong lĩnh vực khoa học, đó là phương
cách duy nhất để bạn có thể làm được việc.
Một tâm hồn khắt khe là yếu tố
thiết yếu nếu bạn làm việc trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật. Nhưng một tâm hồn
khắt khe sẽ trở thành rào cản nếu bạn muốn phát triển thế giới nội quan của
mình. Nếu không có nó, khoa học không thể phát triển. Nếu có nó, mọi tín ngưỡng
không thể phát triển. Chúng ta phải hiểu rõ điều này. Nếu chúng ta làm việc một
cách khách quan, chúng ta phải có nó. Nếu chúng ta làm việc một cách chủ quan,
chúng ta phải đặt nó sang một bên. Chúng ta phải biết cách vận dụng nó ở những
nơi hợp lý. Bạn đừng bao giờ để nó trở thành một định kiến. Bạn phải là người vận
dụng nó. Bạn phải tự do trong việc ứng dụng nó.
Bạn không thể phát huy được thế
giới nội quan với một tâm hồn khắt khe như thế. Sự hoài nghi là một rào cản,
cũng giống như sự tin tưởng là một rào cản trong lĩnh vực khoa học. Một người
luôn bám chặt lấy những định kiến sẽ chẳng bao giờ có thể tiến xa trong khoa học.
Đó là lý do tại sao vào những ngày niềm tin tín ngưỡng còn thống trị thế giới
nó vẫn luôn mang tính phản khoa học. Cuộc xung đột giữa tín ngưỡng và khoa học
không phải ngẫu nhiên xuất hiện. Thực ra, đó không phải là cuộc xung đột giữa
tín ngưỡng và khoa học, đó là cuộc xung đột giữa chiều hướng khác nhau trong
nhân loại, khách quan và chủ quan. Sự vận hành của chúng luôn đối nghịch nhau.
Ngày
11 Tháng Giêng
Trạng thái mê ly
Có những khoảnh khắc, những lúc bản ngã biến
mất trong bạn vì bạn đang ở trong trạng thái say khướt. Việc này cũng xảy ra
khi bạn đang sống trong tình yêu hoặc khi bạn đang ở trong trạng thái cực
khoái.
Trong trạng thái cực khoái,
toàn bộ quá khứ của bạn lùi dần, lùi dần, rồi biến mất. Trong trạng thái cực
khoái, bạn không còn quá khứ nữa. Khi đó bạn hoàn toàn sống cho hiện tại. Bạn
không còn biết bạn là ai. Trong khoảnh khắc đó bản ngã của bạn không còn vận
hành nữa. Đó là lý do tại sao bạn lại im lặng, thanh thản, mãn nguyện ngay tại
khoảnh khắc cực khoái. Nhưng rồi bản ngã lại xuất hiện, quá khứ lại xuất hiện
và đan xen vào hiện tại. Rồi thì, quá khứ vận hành và bạn không còn vận hành. Bản
ngã chính là quá khứ của bạn, nó là một cái gì đó không thật. Nó chính là kẻ
thù của bạn.
Mọi người đều quanh quẩn tại một
xó xỉnh nào đó trong cuộc đời của mình bởi cuộc đời luôn vận hành theo đường
tròn. Nhưng vì sợ hãi nên chúng ta tìm cách trốn chạy khỏi nó. Thực ra, việc đẩy
lùi bản ngã là việc dễ dàng nhất. Việc giữ cho bản ngã được sống động là việc
khó khăn nhất. Chúng ta luôn giữ cho nó sống động và nghĩ rằng đó là việc dễ
dàng hơn.
Ngày
12 Tháng Giêng
Phản ứng dây chuyền
Mọi việc xảy ra đều có liên quan mật thiết
với nhau.
Khi bạn cảm thấy mình ít lỗi lầm,
bạn cảm thấy vui vẻ hơn. Khi bạn cảm thấy vui vẻ hơn, bạn cảm thấy tâm trạng
mình thanh thản hơn. Những thứ này vận hành theo một dây chuyền nhất định: Thứ
này dẫn đến thứ kia, thứ kia lại dẫn đến thứ nọ, chúng không ngừng lan tỏa.
Nhân loại bị đè nặng bởi cảm
giác lỗi lầm. Họ không ngừng được khuyên bảo rằng nên làm điều này và không nên
làm điều nọ. Không những thế, chúng ta còn gương ép người khác bằng cách nói rằng
nếu họ có những hành động mà xã hội và tín ngưỡng không cho phép thì họ sẽ trở
thành người có tội. Nếu họ thực hiện một việc gì đó được xã hội và tín ngưỡng
tán thành, họ trở thành người thánh thiện. Mọi người đều bị lừa phỉnh để thực
hiện những gì xã hội muốn, không thực hiện những gì xã hội không muốn.
Bạn hãy hướng về phía ánh sáng,
hãy tìm lấy hướng đi mới, bạn có thể giúp mình cảm thấy ít lỗi lầm và những điều
mới mẻ sẽ xuất hiện theo sau.
Ngày
13 Tháng Giêng
Sự linh hoạt
Bạn hãy quan sát một đứa bé; nó rất mềm dẻo,
nhẹ nhàng và linh hoạt. Khi bạn lớn lên, mọi thứ trở nên cứng nhắc, không linh
hoạt. Bạn có thể giữ mình được trẻ trung (ngay cả khi bạn tiến gần đến cái chết)
nếu bạn vẫn giữ được sự linh hoạt của mình.
Khi bạn vui, bạn tỏ ra cởi mở.
Khi bạn sợ hãi, bạn co cụm lại, bạn tự che giấu mình trong chiếc vỏ sò vì nếu bạn
bước ra ngoài bạn có thể gặp nhau – trong tình yêu, trong mối quan hệ, vân vân.
Bạn trở thành một con rùa rụt cổ trong chiếc mai nặng nề của mình.
Nếu bạn vẫn không ngừng lo sợ
(giống như đại đa số mọi người) thì sự linh hoạt trong sinh lực của bạn sẽ theo
thời gian mà biến mất. Bạn trở thành một vũng nước tù đọng, bạn không thể chảy
đi đâu được, bạn không còn là một dòng sông vận động không ngừng. Khi đó bạn cảm
thấy như mình đã chết theo từng ngày.
Nhưng sự sợ hãi lại có ích lợi
của nó. Khi ngôi nhà bạn bốc cháy, bạn phải tìm cách thoát ra khỏi nó. Nếu khi
đó bạn cố tỏ ra rằng mình không sợ hãi thì bạn quả là một người mất trí! Bạn phải
biết linh động, không ngừng vận động, sợ hãi rồi lại tự tin, tự tin rồi lại sợ
hãi, bước vào rồi lại bước ra, bước ra rồi lại bước vào, tiến rồi lại lùi, lùi
rồi lại tiến, cũng giống như hởi thở vậy.
Ngày
14 Tháng Giêng
Sự thanh thoát tự nhiên
Sự thanh thoát tự nhiên tạo ra vẻ đẹp.
Nếu bạn hành động một cách
thanh thoát tự nhiên thì khoảnh khắc này sẽ quyết định khoảnh khắc về sau. Thế
nên bạn không cần phải quyết định, không cần phải có kế hoạch, khuôn mẫu hay dự
định.
Ngày hôm nay đã là quá đủ cho bạn;
đừng lập kế hoạch cho ngày mai hay cho khoảnh khắc tiếp theo. Ngày hôm nay kết
thúc, ngày mai sẽ xuất hiện vì chính nó, không vì bất kỳ một yếu tố nào thuộc
quá khứ. Đây chính là sự thanh thoát tự nhiên. Bạn hãy ngắm nhìn hình ảnh bông
hoa nở vào buổi sáng tinh sương... Nó chính là sự thanh thoát tự nhiên. Chẳng cần
một nỗ lực nào cả - bông hoa nở theo đúng quy luật tự nhiên. Bạn hãy ngắm nhìn
hình ảnh chú mèo tỉnh giấc, nó ngái ngủ, nó vươn vai, rất thanh thoát, rất tự
nhiên. Tự nhiên là một chuỗi những hoạt động thanh thoát tự nhiên, nhưng chúng
ta đã đánh mất khả năng này vì chính sự phân chia của mình.
Hãy tiến về phía trước (đừng cố
gắng kiểm soát nó) và mọi việc sẽ diễn ra một cách thanh thoát tự nhiên. Hãy
cho nó một cơ hội!